ไหล่ติด
ไหล่ติด อาการเป็นยังไง รักษาและบริหารที่บ้านยังไง
ไหล่ติดทำให้ยกแขนไม่ขึ้น ใส่เสื้อหรือหวีผมลำบาก และปวดตอนกลางคืน มาดูว่าต่างจากเอ็นไหล่อักเสบยังไง แต่ละระยะควรทำอะไร ท่าบริหารที่มักได้ และเมื่อไรต้องไปหาหมอ
ไหล่ติดมักเริ่มจากปวดไหล่โดยจำไม่ได้ว่าไปทำอะไรมา แล้วค่อย ๆ ยกแขนได้น้อยลง ใส่เสื้อ หวีผม ติดตะขอเสื้อชั้นใน หรือเอื้อมหยิบของบนชั้นสูงลำบาก หลายคนปวดตอนกลางคืนจนนอนทับไหล่ข้างนั้นไม่ได้
พบบ่อยในคนอายุ 40 ถึง 60 ปี ผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย และพบบ่อยขึ้นในคนที่เป็นเบาหวานหรือโรคไทรอยด์ บางคนเป็นหลังจากต้องห้อยแขนไว้นานเพราะบาดเจ็บหรือผ่าตัด
ไหล่ติดหรือเปล่า
ไหล่ติดคือเยื่อหุ้มข้อไหล่อักเสบแล้วหนาตัวและหดรัด ข้อไหล่จึงฝืดในทุกทิศ ที่เห็นชัดคือหมุนแขนออกด้านนอกไม่ได้ และเอามือไขว้หลังไม่ถึง
จุดที่ช่วยแยกจากโรคเอ็นไหล่ คือถ้าเป็นไหล่ติด คนอื่นช่วยยกแขนให้ก็ยังยกไม่สุด ส่วนเอ็นไหล่อักเสบหรือฉีกขาด มักยกเองไม่ขึ้นแต่คนอื่นช่วยยกให้ได้ สองโรคนี้รักษาไม่เหมือนกัน และบางท่าที่ใช้กับไหล่ติดอาจทำให้เอ็นที่ฉีกแย่ลง ให้หมอหรือนักกายภาพตรวจก่อนเริ่มบริหารเอง
แต่ละระยะควรทำอะไร
ไหล่ติดมักผ่านสามช่วง แต่ละคนใช้เวลาไม่เท่ากัน รวมแล้วมักนานเป็นปี
| ระยะ | อาการเด่น | เน้นทำอะไร |
|---|---|---|
| ระยะปวด | ปวดมาก ปวดกลางคืน ไหล่เริ่มฝืด | คุมปวด ขยับเบา ๆ ในช่วงที่ไม่ปวดมาก ไม่ฝืนยืด |
| ระยะติด | ปวดลดลง แต่ไหล่ฝืดมาก | ยืดให้ได้มุมเพิ่มขึ้นทีละน้อย ทุกวัน |
| ระยะคลาย | ค่อย ๆ ขยับได้มากขึ้น | ยืดต่อ และเพิ่มกำลังกล้ามเนื้อรอบไหล่ |
ความผิดพลาดที่เจอบ่อยคือฝืนยืดแรง ๆ ตั้งแต่ระยะปวด ทำให้อักเสบมากขึ้นและปวดนานขึ้น ช่วงนี้หมออาจให้ยาแก้ปวดหรือฉีดยาลดอักเสบ เพื่อให้นอนหลับและบริหารได้
ท่าบริหารที่มักได้
ก่อนบริหาร ประคบอุ่นที่ไหล่ราว 10 ถึง 15 นาทีช่วยให้ยืดง่ายขึ้น ทำวันละหลายรอบ รอบละสั้น ๆ ยืดจนรู้สึกตึง ไม่ใช่จนปวดแปลบ แล้วค้างไว้
- แกว่งแขน ยืนโน้มตัวมาข้างหน้า มือข้างดีจับโต๊ะไว้ ปล่อยแขนข้างที่ติดห้อยลงแล้วแกว่งเป็นวงเล็ก ๆ ช่วยคลายในช่วงที่ยังปวด
- นิ้วไต่ผนัง ยืนหันหน้าเข้าผนัง ใช้นิ้วไต่ผนังขึ้นไปช้า ๆ ให้สูงที่สุดเท่าที่ไหว ค้างไว้ แล้วไต่ลง ทำแบบหันข้างเข้าผนังด้วย
- ใช้ไม้ช่วยยกแขน นอนหงาย สองมือจับไม้หรือด้ามไม้กวาด ใช้แขนข้างดีช่วยดันแขนข้างที่ติดขึ้นเหนือศีรษะ
- หมุนแขนออกด้านนอก นั่งหรือยืน ข้อศอกแนบลำตัวงอ 90 องศา จับไม้ไว้ ใช้มือข้างดีดันให้มือข้างที่ติดหมุนออกด้านนอก
- ผ้าขนหนูถูหลัง จับผ้าขนหนูไว้ข้างหลังเหมือนถูหลัง มือข้างดีอยู่บน ดึงผ้าขึ้นช้า ๆ ให้มือข้างที่ติดเลื่อนขึ้นตามหลัง
นักกายภาพจะดูว่าไหล่ติดทิศไหนมากที่สุดแล้วเลือกท่าให้ตรงจุด และอาจขยับข้อไหล่ด้วยมือช่วยเพิ่มมุม
ใช้ชีวิตประจำวัน
- ใช้แขนข้างที่ติดทำกิจวัตรเท่าที่ไม่ปวดมาก ไม่ต้องห้อยแขนไว้เฉย ๆ
- ใส่เสื้อโดยสอดแขนข้างที่ติดก่อน ถอดเสื้อโดยเอาแขนข้างดีออกก่อน
- ตอนนอน ถ้านอนหงาย ใช้หมอนรองใต้แขนข้างที่ปวด ถ้านอนตะแคงทับข้างดี ให้กอดหมอนไว้รองแขนข้างที่ปวด
- ของใช้ประจำย้ายมาไว้ในระดับที่หยิบได้โดยไม่ต้องยกแขนสูง
อาการแบบนี้ต้องไปหาหมอ
- ปวดไหล่หรือแขนซ้ายร่วมกับเจ็บแน่นหน้าอก เหงื่อแตก หรือหายใจเหนื่อย อาจเป็นโรคหัวใจ ให้โทร 1669 ทันที
- ปวดไหล่หลังล้มหรือกระแทก แล้วยกแขนไม่ได้
- ไหล่บวม แดง ร้อน หรือมีไข้
- แขนชา อ่อนแรง หรือปวดร้าวจากคอลงแขน
- บริหารต่อเนื่องหลายเดือนแล้วยังปวดมากจนนอนไม่ได้ หรือขยับได้น้อยลงเรื่อย ๆ
คำถามที่พบบ่อย
ไหล่ติดหายเองได้ไหม
หลายคนดีขึ้นเองได้ แต่ใช้เวลานานเป็นปีหรือมากกว่านั้น และบางคนยังขยับได้ไม่สุดเหมือนเดิม การบริหารสม่ำเสมอช่วยให้ปวดน้อยลงและใช้แขนในชีวิตประจำวันได้เร็วกว่ารอเฉย ๆ
ไหล่ติดต้องฉีดยาไหม
ไม่จำเป็นทุกคน ในช่วงแรกที่ปวดมาก หมออาจแนะนำยาแก้ปวดหรือฉีดยาเข้าข้อไหล่เพื่อลดอักเสบ ทำให้บริหารได้มากขึ้น การฉีดยาเป็นเรื่องที่ต้องคุยกับหมอ ส่วนการบริหารยังต้องทำต่อไม่ว่าจะฉีดหรือไม่
ไหล่ติดกับเอ็นไหล่อักเสบต่างกันยังไง
ไหล่ติดคือข้อไหล่ฝืดทั้งข้อ ขยับเองไม่สุด และคนอื่นช่วยยกให้ก็ยังไม่สุด ส่วนเอ็นไหล่อักเสบหรือฉีกขาดมักยกเองไม่ขึ้นเพราะปวดหรือไม่มีแรง แต่ถ้าคนอื่นช่วยยกให้ มักยกได้เกือบสุด สองโรคนี้รักษาต่างกัน ให้หมอหรือนักกายภาพตรวจแยกก่อน
- เขียนและตรวจโดย
- กภ. นิรมล แทนละคร นักกายภาพบำบัด ใบอนุญาตเลขที่ 12221
- วิธีเขียน
- ร่างแรกใช้ AI ช่วยเขียน แล้วนักกายภาพอ่านตรวจและแก้ก่อนลง
- ลงเว็บเมื่อ
- 26 ตุลาคม 2569
บทความนี้มีไว้ให้ความรู้ ใช้แทนการตรวจของแพทย์หรือนักกายภาพที่ดูแลผู้ป่วยอยู่ไม่ได้ ถ้าอาการแย่ลงหรือไม่แน่ใจ ควรไปพบแพทย์